لیست ۵۰ تا از بهترین فیلم های تاریخ سینما جهان

اگر قرار باشد تاریخ سینما را در پنجاه ایستگاه به هم وصل کنیم، این فهرست نقشه راه میشود. از دهه ۱۹۲۰ تا امروز، فیلمها نه فقط سرگرمی که آینه دورههای اجتماعی بودهاند. چرا بعضی آثار فراتر از زمان میایستند و نسلهای تازه را هنوز تکان میدهند؟ پاسخ در ترکیب روایت دقیق، جسارت فرمی، بازیگری ماندگار و تاثیری است که بر سینما و تماشاگر گذاشتهاند. این فهرست برای مخاطب کنجکاو تدوین شده است؛ کسی که میخواهد کلاسیکها را بشناسد، شاهکارهای غیرآمریکایی را از دست ندهد و بداند از کجا آغاز کند.
معیار انتخاب، تاثیر تاریخی، نوآوری هنری، کیفیت تکنیکی و جایگاه در نظرسنجیها و فهرستهای معتبر جهانی بوده است. در سال ۲۰۲۲ نتیجه نظرسنجی ده ساله مجله بریتانیایی سایت اند ساوند اعلام شد و برای نخستین بار «ژان دیلمان» در صدر نشست؛ رخدادی که نگاه به «بهترین» را تکان داد. به موازات آن، فهرست ده ساله انستیتو فیلم آمریکا در دو نسخه متوالی «شهروند کین» را بهترین فیلم آمریکایی تاریخ دانسته است؛ معیاری که هنوز برای بسیاری مسیر میسازد.
معیار و روش انتخاب بهترین فیلم های تاریخ سینما جهان
۱) تاثیر تاریخی و نوآوری فرمی سنجیده شد.
۲) حضور مکرر در فهرستهای معتبر جهانی بررسی شد.
۳) توازن جغرافیایی و ژانری رعایت شد تا فقط هالیوود نماینده نباشد.
۴) دوام محبوبیت نزد مخاطب عام دیده شد؛ فیلمهایی که دههها بعد هنوز دیده میشوند.
۵) کیفیت نگهداری و دسترسی نسخههای خوب هم اهمیت یافت تا امکان تماشای مناسب وجود داشته باشد.
این فهرست رتبهبندی قطعی نیست؛ اما ترتیب پیشنهادی دارد تا مسیر مطالعه تاریخ سینما منطقی پیش برود. ما در مجله اینترنتی فراوک در تدوین توضیحات تلاش کردیم تا زبان ساده حفظ شود و هر معرفی کوتاه و دقیق بماند.
۵۰ فیلم برتر تاریخ سینما ( بر اساس سال ساخت )
1) رزم ناو پوتمکین Battleship Potemkin (1925)

کشور: اتحاد شوروی
کارگردان: سرگئی آیزنشتاین (Sergei Eisenstein)
بازیگران: الکساندر آنتونوف (Aleksandr Antonov)، ولادیمیر بارسکی (Vladimir Barsky)، گريگوري الکساندروف (Grigori Aleksandrov)
ژانر: درام انقلابی
مدت: 75 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: مونتاژ به سلاح بدل میشود و سکانس پلههای ادسا هنوز تکان میدهد؛ خشم جمعی را با برشهای تیز حس میکنی، موسیقی کوبنده ضرباهنگ را جلو میبرد، و بدون حرف اضافی، ایده آزادی در قابها شعله میکشد.
2) ژنرال The General (1926)

کشور: آمریکا
کارگردان: باستر کیتون، کلاید بروکمن (Buster Keaton, Clyde Bruckman)
بازیگران: باستر کیتون (Buster Keaton)، ماریون مکن (Marion Mack)، گلن کاوند (Glen Cavender)
ژانر: کمدی اکشن صامت
مدت: 75 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: تعقیبهای قطاری مثل یک ساعت دقیق کار میکنند؛ اجرای فیزیکی کیتون حیرتانگیز است، شوخیها مینیمال اما اثرگذارند، و قهرمان کمحرفش با سماجت دل میبرد.
3) متروپلیس Metropolis (1927)

کشور: آلمان
کارگردان: فریتس لانگ (Fritz Lang)
بازیگران: بریگیت هلم (Brigitte Helm)، گوستاو فروهلیش (Gustav Fröhlich)، آلفرد آبل (Alfred Abel)
ژانر: علمیتخیلی اکسپرسیونیستی
مدت: 148 دقیقه (نسخه بازسازیشده)
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: شهر طبقاتی با معماری غولآسا روح میگیرد؛ تقابل دست و مغز تمثیل مرکزی است، رباتِ ماریا آیکون میشود، و پایانِ آشتی، امید اجتماعی را پیشنهاد میکند.
4) مردی با دوربین فیلمبرداری Man with a Movie Camera (1929)

کشور: اتحاد شوروی
کارگردان: زیگا ورتوف (Dziga Vertov)
بازیگران: میخائیل کافمن (Mikhail Kaufman)، الزا کافمن (Elizaveta Svilova)، و دیگران
ژانر: مستند تجربی
مدت: 68 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: سینما درباره خودش رؤیا میبیند؛ مونتاژ، ریتم شهر را به موسیقی بدل میکند، ترفندهای بصری بازیگوش هستند، و بیکلامی فیلم را جهانی میکند.
5) چراغ های شهر City Lights (1931)

کشور: آمریکا
کارگردان: چارلی چاپلین (Charlie Chaplin)
بازیگران: چارلی چاپلین (Charlie Chaplin)، ویرجینیا شریل (Virginia Cherrill)، فلورانس لی (Florence Lee)
ژانر: کمدی رمانتیک
مدت: 87 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: عاشقانهای لطیف با خنده و بغض؛ ولگرد برای دختر نابینا میتازد، موسیقی ملایم احساس را حمل میکند، و پایان، از آن لبخندهای خیس است.
6) اِم M (1931)

کشور: آلمان
کارگردان: فریتس لانگ (Fritz Lang)
بازیگران: پیتر لوره (Peter Lorre)، اوتو ورنيکه (Otto Wernicke)، گوستاو گروندگنس (Gustaf Gründgens)
ژانر: تریلر جنایی
مدت: 99 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: شهر در وحشت قاتلِ کودکان میجوشد؛ سوت آزارنده روی اعصاب مینشیند، سایهها حقیقت را میبلعند، و پلیس و خلافکار ناچار به اتحاد میرسند.
7) زمانه مدرن Modern Times (1936)

کشور: آمریکا
کارگردان: چارلی چاپلین (Charlie Chaplin)
بازیگران: چارلی چاپلین (Charlie Chaplin)، پولت گادار (Paulette Goddard)، چستر کانکلین (Chester Conklin)
ژانر: کمدی اجتماعی
مدت: 87 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: انسان زیر چرخدندهها تسلیم نمیشود؛ نقد صنعتیشدن با حرکات بامزه اما گزنده، و امید دو نفرهای که در پایان راه میافتد.
8) توهم بزرگ La Grande Illusion (1937)

کشور: فرانسه
کارگردان: ژان رنوار (Jean Renoir)
بازیگران: ژان گابن (Jean Gabin)، پیر فرسنه (Pierre Fresnay)، اريش فن اشتروهایم (Erich von Stroheim)
ژانر: درام جنگی
مدت: 114 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: نجابت انسانی در زمان جنگ معنا میگیرد؛ طبقه و زبان هویت تازه مییابد، رفاقت آرام پیش میرود، و فرارها مزه آزادی میدهند.
9) جادوگر شهر اُز The Wizard of Oz (1939)

کشور: آمریکا
کارگردان: ویکتور فلمینگ (Victor Fleming)
بازیگران: جودی گارلند (Judy Garland)، فرانک مورگان (Frank Morgan)، ری بولگر (Ray Bolger)
ژانر: فانتزی/موزیکال
مدت: 102 دقیقه
فروش: متغیر (اکرانهای مجدد)
جوایز شاخص: 2 اسکار
توضیح: از سیاهوسفید به تکنیکالر قدم میگذاری؛ جاده آجر زرد و ترانهها خاطره میسازند، شجاعت و دوستی معنا میگیرند، و مفهوم «خانه» دوباره تعریف میشود.
10) قواعد بازی The Rules of the Game (1939)

کشور: فرانسه
کارگردان: ژان رنوار (Jean Renoir)
بازیگران: مارسل داليو (Marcel Dalio)، نورا گرگور (Nora Gregor)، ژان رنوار (Jean Renoir)
ژانر: درام/طنز اجتماعی
مدت: 110 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: مهمانیای با قوانین نانوشته؛ دوربین سیال ریاکاری طبقات را لایهلایه میکند، شوخیها زخمها را نشان میدهند، و پایان دقیق و تلخ مینشیند.
11) شهروند کین Citizen Kane (1941)

کشور: آمریکا
کارگردان: اورسن ولز (Orson Welles)
بازیگران: اورسن ولز (Orson Welles)، جوزف کاتن (Joseph Cotten)، دوروتی کامیگور (Dorothy Comingore)
ژانر: درام/رازآلود
مدت: 119 دقیقه
فروش: ≈ 1,058,000 دلار
جوایز شاخص: اسکار فیلمنامه
توضیح: صعود و سقوط یک غول رسانهای؛ روایت چندصدایی و عمق میدان پازل شخصیت را کامل میکند، «رزباد» کنجکاوی را زنده میگذارد، و قدرت، طعم تنهایی دارد.
12) کازابلانکا Casablanca (1942)

کشور: آمریکا
کارگردان: مایکل کورتیز (Michael Curtiz)
بازیگران: همفری بوگارت (Humphrey Bogart)، اینگرید برگمن (Ingrid Bergman)، پل هنرید (Paul Henreid)
ژانر: رمانس/درام جنگی
مدت: 102 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: 3 اسکار
توضیح: عشق و شرافت در کافهای دور از وطن تلاقی میکنند؛ دیالوگها ضربالمثل میشوند، انتخاب نهایی نجیبانه است، و موسیقی هوای نوستالژی میآورد.
13) کفشهای قرمز The Red Shoes (1948)

کشور: بریتانیا
کارگردان: مایکل پاول، امریش پرسبرگر (Michael Powell, Emeric Pressburger)
بازیگران: مویرا شیرر (Moira Shearer)، آنتون والبروک (Anton Walbrook)، ماریوس گورینگ (Marius Goring)
ژانر: درام/موزیکال
مدت: 135 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: 2 اسکار
توضیح: رقص تا مرز خودفرسایی؛ رنگها شعور دارند، اجرای طولانی صحنه تو را وسط نمایش مینشاند، و انتخاب نهایی قلب را میفشارد.
14) دزدان دوچرخه Bicycle Thieves (1948)

کشور: ایتالیا
کارگردان: ویتوریو دسیکا (Vittorio De Sica)
بازیگران: لامبرتو ماجورانی (Lamberto Maggiorani)، انزو استایولا (Enzo Staiola)، لیانلا کارل (Lianella Carell)
ژانر: درام
مدت: 89 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: اسکار افتخاری
توضیح: شرافت در خیابانهای بیرحم آزموده میشود؛ پدر و پسر در جستوجوی عزتنفساند، دوربین بیتکلف درد را نزدیک میکند، و امید در دستی کوچک خلاصه میشود.
15) مرد سوم The Third Man (1949)

کشور: بریتانیا
کارگردان: کارول رید (Carol Reed)
بازیگران: جوزف کاتن (Joseph Cotten)، اورسن ولز (Orson Welles)، آليدا والی (Alida Valli)
ژانر: نوآر
مدت: 93 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: اسکار فیلمبرداری
توضیح: وینِ پساجنگ با سایههای کج؛ موسیقی زیتر خیانت را شیرین تلخ میکند، فاضلاب و چرخوفلک دو چهره یک حقیقتاند، و دوستی امتحان سختی میشود.
16) سانست بولوار Sunset Boulevard (1950)

کشور: آمریکا
کارگردان: بیلی وایلدر (Billy Wilder)
بازیگران: گلوریا سوانسون (Gloria Swanson)، ویلیام هولدن (William Holden)، اريش فن اشتروهایم (Erich von Stroheim)
ژانر: درام
مدت: 110 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: 3 اسکار
توضیح: هالیوود در آینهای ترکخورده؛ ستارهای که نمیخواهد غروب کند و نویسندهای که گیر افتاده، روایت از دهان مرده جسورانه است و پایان، تلخی نجیبانه دارد.
17) راشومون Rashomon (1950)

کشور: ژاپن
کارگردان: آکیرا کوروساوا (Akira Kurosawa)
بازیگران: توشیرو میفونه (Toshiro Mifune)، ماچیکو کیو (Machiko Kyō)، تاکاشی شیمورا (Takashi Shimura)
ژانر: درام/معمایی
مدت: 88 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: شیر طلایی ونیز؛ اسکار افتخاری
توضیح: حقیقت آینهای چندتکه است؛ هر روایت بخشی را روشن و بخشی را پنهان میکند، جنگل و باران شاهدان ساکتاند، و شککردن فضیلت میشود.
18) آواز در باران Singin’ in the Rain (1952)

کشور: آمریکا
کارگردان: جین کلی، استنلی دانن (Gene Kelly, Stanley Donen)
بازیگران: جین کلی (Gene Kelly)، دبی رینولدز (Debbie Reynolds)، دانلد اوکانر (Donald O’Connor)
ژانر: موزیکال/کمدی
مدت: 103 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: شادی محض درباره ورود صدا؛ رقص زیر باران لبخند میآورد، شوخطبعی بکر زمان را تاب میآورد، و پشتصحنه صنعت، بامزه روایت میشود.
19) داستان توکیو Tokyo Story (1953)

کشور: ژاپن
کارگردان: یاسوجیرو اُزو (Yasujirō Ozu)
بازیگران: چیشو ریو (Chishū Ryū)، ستسوکو هارا (Setsuko Hara)، هاروکو سوگیمورا (Haruko Sugimura)
ژانر: درام خانوادگی
مدت: 136 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: سکوتهایی از هر حرفی صریحترند؛ قابهای ثابت و دوربین پایین احترام میآورد، فاصله نسلها در شهر بلندتر میشود، و پایان ساده، دیر فراموش میشود.
20) پنجره عقبی Rear Window (1954)

کشور: آمریکا
کارگردان: آلفرد هیچکاک (Alfred Hitchcock)
بازیگران: جیمز استوارت (James Stewart)، گریس کلی (Grace Kelly)، ریموند بر (Raymond Burr)
ژانر: تریلر/معمایی
مدت: 112 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: کنجکاوی از قاب پنجره خطرناک میشود؛ حیاط مشترک مثل صحنه تئاتر است، مرز تماشا و تجاوز زیر سؤال میرود، و تعلیق بیسروصدا بالا میرود.
21) هفت سامورایی Seven Samurai (1954)

کشور: ژاپن
کارگردان: آکیرا کوروساوا (Akira Kurosawa)
بازیگران: توشیرو میفونه (Toshiro Mifune)، تاکاشی شیمورا (Takashi Shimura)، یوشیو اینابا (Yoshio Inaba)
ژانر: اکشن/درام
مدت: 207 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: قهرمانی جمعی در دهکدهای فقیر؛ هر سامورایی با یک کنش ساده به یاد میماند، تدوین ریتمیک و باران نبرد نهایی حس پیروزی تلخ میدهد، و شکوهی پایدار میسازد.
22) جویندگان The Searchers (1956)

کشور: آمریکا
کارگردان: جان فورد (John Ford)
بازیگران: جان وین (John Wayne)، ناتالی وود (Natalie Wood)، جفری هانتر (Jeffrey Hunter)
ژانر: وسترن
مدت: 119 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: وسواس انتقام در منظرههای عظیم؛ قهرمان هرچه جلوتر میرود تنهاتر میشود، تعصب و عشق خانوادگی اخلاق را پیچیده میکند، و قاب پایانی افسانهای است.
23) دوازده مرد خشمگین 12 Angry Men (1957)

کشور: آمریکا
کارگردان: سیدنی لومت (Sidney Lumet)
بازیگران: هنری فوندا (Henry Fonda)، لی جی. کاب (Lee J. Cobb)، جک واردن (Jack Warden)
ژانر: درام دادگاهی
مدت: 96 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: 3 نامزدی اسکار
توضیح: یک اتاق، دوازده وجدان؛ تنشها آرام میبالند تا حقیقت آشکار شود، گفتوگوها پیچگوشتی روی پیشداوریاند، و پایان تلخ اما امیدبخش است.
24) مهر هفتم The Seventh Seal (1957)

کشور: سوئد
کارگردان: اینگمار برگمان (Ingmar Bergman)
بازیگران: مکس فون سیدو (Max von Sydow)، گونار بیورنستراند (Gunnar Björnstrand)، بیبی آندرسون (Bibi Andersson)
ژانر: درام فلسفی
مدت: 96 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: مرگ با شطرنج دعوت به بازی میکند؛ میان طاعون و ایمان، انسان به نشانهها چنگ میزند، استعارهها ساده اما برندهاند، و دعا با باد همصدا میشود.
25) راههای افتخار Paths of Glory (1957)

کشور: آمریکا
کارگردان: استنلی کوبریک (Stanley Kubrick)
بازیگران: کرک داگلاس (Kirk Douglas)، رالف میکر (Ralph Meeker)، آدولف منژو (Adolphe Menjou)
ژانر: جنگی/درام
مدت: 88 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: دادگاه نظامی بوی بیعدالتی میدهد؛ کوبریک وجدان را مقابل فرمان مینشاند، سنگینی مسئولیت روی شانه سربازها حس میشود، و پایان خفه اما ماندگار است.
26) سرگیجه Vertigo (1958)

کشور: آمریکا
کارگردان: آلفرد هیچکاک (Alfred Hitchcock)
بازیگران: جیمز استوارت (James Stewart)، کیم نواک (Kim Novak)، باربارا بلو گدس (Barbara Bel Geddes)
ژانر: تریلر روانشناختی
مدت: 128 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: وسواس و میل در مارپیچ رنگ و موسیقی میچرخند؛ دالیزومها سرگیجه را تزریق میکنند، عاشقانهای در هاله فریب میلولد، و پایان شوک ناگهانی دارد.
27) بعضیها داغش رو دوست دارند Some Like It Hot (1959)

کشور: آمریکا
کارگردان: بیلی وایلدر (Billy Wilder)
بازیگران: مریلین مونرو (Marilyn Monroe)، جک لمون (Jack Lemmon)، تونی کرتیس (Tony Curtis)
ژانر: کمدی
مدت: 121 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: اسکار طراحی لباس
توضیح: فرار با جابهجایی لباس، شوخی را اوج میدهد؛ بازیها براق و ریتم بینقص است، زیر خنده حرفی جدی درباره هویت میزند، و جمعبندی افسانهای بامزه دارد.
28) چهارصد ضربه The 400 Blows (1959)

کشور: فرانسه
کارگردان: فرانسوا تروفو (François Truffaut)
بازیگران: ژان-پیر لئو (Jean-Pierre Léaud)، کلر موریر (Claire Maurier)، آلبرت رِمی (Albert Rémy)
ژانر: درام بلوغ
مدت: 99 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: کارگردانی کن
توضیح: نوجوانی که میخواهد نفس بکشد؛ خیابانها مدرسه واقعیاند، خانواده و سیستم کمکی نمیکنند، و پایان کنار دریا تلخ و آزاد است.
29) شمال از شمالغرب North by Northwest (1959)

کشور: آمریکا
کارگردان: آلفرد هیچکاک (Alfred Hitchcock)
بازیگران: کری گرانت (Cary Grant)، اوا ماری سنت (Eva Marie Saint)، جیمز میسون (James Mason)
ژانر: تریلر/ماجراجویی
مدت: 136 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: مردی عادی در دردسر غیرعادی؛ مزرعه ذرت و کوه راشمور کلاس اکشن شیک میسازند، شوخطبعی و تعلیق دستبهدست میشوند، و همه چیز سر جایش است.
30) روانی Psycho (1960)

کشور: آمریکا
کارگردان: آلفرد هیچکاک (Alfred Hitchcock)
بازیگران: آنتونی پرکینز (Anthony Perkins)، جنت لی (Janet Leigh)، ورا مایلز (Vera Miles)
ژانر: تریلر/ترسناک
مدت: 109 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: قهرمان نیمه فیلم میمیرد و قواعد عوض میشود؛ دوش حمام و موسیقی تیز لرزه ممتد میسازند، خانه روی تپه وجدان مدفون است، و کابوس ادامه دارد.
31) آپارتمان The Apartment (1960)

کشور: آمریکا
کارگردان: بیلی وایلدر (Billy Wilder)
بازیگران: جک لمون (Jack Lemmon)، شرلی مکلین (Shirley MacLaine)، فرد مکموری (Fred MacMurray)
ژانر: کمدی درام رمانتیک
مدت: 125 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: 5 اسکار
توضیح: مردی با کلیدهایی که به عشقش نمیخورند؛ تنهایی پشت خندهها پیداست، اخلاق در محیط اداری امتحان میشود، و پایان گرم و انسانی است.
32) زندگی شیرین La Dolce Vita (1960)

کشور: ایتالیا/فرانسه
کارگردان: فدریکو فللینی (Federico Fellini)
بازیگران: مارچلو ماسترویانی (Marcello Mastroianni)، آنیتا اکبرگ (Anita Ekberg)، آنوک امه (Anouk Aimée)
ژانر: درام
مدت: 174 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: نخل طلا
توضیح: خوشی آرام تلخ میشود؛ فواره معروف سراب شهرت را نشان میدهد، پرسههای شبانه خستگی روح را عیان میکند، و صبح فقط ما عوض شدهایم.
33) از نفس افتاده Breathless (1960)

کشور: فرانسه
کارگردان: ژان-لوک گدار (Jean-Luc Godard)
بازیگران: ژان-پل بلموندو (Jean-Paul Belmondo)، جین سیبرگ (Jean Seberg)، دانیل بولانژه (Daniel Boulanger)
ژانر: جنایی/درام
مدت: 90 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: خیابان پاریس کلاس آزادی فرم میشود؛ جامپکاتها انرژی خام جوانی را بیرون میریزند، و پایان خونسرد و گزنده است.
34) یوجیمبو Yojimbo (1961)

کشور: ژاپن
کارگردان: آکیرا کوروساوا (Akira Kurosawa)
بازیگران: توشیرو میفونه (Toshiro Mifune)، تاتسویا ناکادای (Tatsuya Nakadai)، ايسوزو يامادا (Isuzu Yamada)
ژانر: سامورایی/اکشن
مدت: 110 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: رونین زیرک دو گروه را به جان هم میاندازد؛ طنز خشک و میزانسن تیز، شهرک خاکآلود را میسازد، و قهرمان خونسرد کاریزماتیک میدرخشد.
35) بیلیاردباز The Hustler (1961)

کشور: آمریکا
کارگردان: رابرت راسن (Robert Rossen)
بازیگران: پل نیومن (Paul Newman)، جکی گلیسون (Jackie Gleason)، پایپر لوری (Piper Laurie)
ژانر: درام ورزشی
مدت: 134 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: 2 اسکار فنی
توضیح: بیلیارد فقط بازی نیست؛ غرور و بقاست؛ بازیها ظریف و زخمیاند و شکست، گاهی بزرگترین معلم میشود.
36) ژول و ژیم Jules and Jim (1962)

کشور: فرانسه
کارگردان: فرانسوا تروفو (François Truffaut)
بازیگران: ژان مورو (Jeanne Moreau)، اسکار ورنر (Oskar Werner)، هنری سخه (Henri Serre)
ژانر: درام رمانتیک
مدت: 105 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: مثلث عشق و آزادی؛ دوستی و حسادت در قابهای پرتحرک میلغزند، صدای راوی ریتم میدهد، و پایان لطیف و تلخ است.
37) لارنس عربستان Lawrence of Arabia (1962)

کشور: بریتانیا
کارگردان: دیوید لین (David Lean)
بازیگران: پیتر اوتول (Peter O’Toole)، عمر شریف (Omar Sharif)، الک گینس (Alec Guinness)
ژانر: حماسی/ماجراجویی
مدت: 222 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: 7 اسکار
توضیح: بیابان به اندازه یک کاراکتر زنده است؛ پرتره مردی میان افسانه و واقعیت، با مقیاسی خیرهکننده و جزئیات انسانی که فیلم را زنده نگه میدارند.
38) کشتن مرغ مقلد To Kill a Mockingbird (1962)

کشور: آمریکا
کارگردان: رابرت مالیگن (Robert Mulligan)
بازیگران: گرگوری پک (Gregory Peck)، مری بدم (Mary Badham)، بروک پیترز (Brock Peters)
ژانر: درام حقوقی
مدت: 129 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: 3 اسکار
توضیح: عدالت از نگاه کودک؛ آتیکوس فینچ وجدان شهر است، روایت آرام اما عمیق اثر میگذارد، و باور به درستی سخت اما ضروری نشان داده میشود.
39) نامزد منچوری The Manchurian Candidate (1962)

کشور: آمریکا
کارگردان: جان فرانکنهایمر (John Frankenheimer)
بازیگران: لارنس هاروی (Laurence Harvey)، فرانک سیناترا (Frank Sinatra)، آنجلا لنسبری (Angela Lansbury)
ژانر: تریلر سیاسی
مدت: 126 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: پارانویا در دل جنگ سرد؛ شستوشوی مغزی و بازی قدرت، تعلیق هوشمندانه و طنز تلخش نیش میزند، و تصویری از ترس جمعی یک دوران میدهد.
40) پلنگ The Leopard (1963)

کشور: ایتالیا/فرانسه
کارگردان: لوکینو ویسکونتی (Luchino Visconti)
بازیگران: برت لنکستر (Burt Lancaster)، آلن دلون (Alain Delon)، کلودیا کاردیناله (Claudia Cardinale)
ژانر: درام تاریخی
مدت: 185 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: نخل طلا
توضیح: اشرافیت در غروب خود؛ رقصبال بزرگ پایان یک جهان است، میزانسن مجلل اما ملانکولیک مینشیند، و تغییر آرام و بیرحم میآید.
41) فرار بزرگ The Great Escape (1963)

کشور: آمریکا/بریتانیا
کارگردان: جان استرجس (John Sturges)
بازیگران: استیو مککوئین (Steve McQueen)، جیمز گارنر (James Garner)، ریچارد اتنبرو (Richard Attenborough)
ژانر: جنگی/ماجراجویی
مدت: 172 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: فرار جمعی با شخصیتهای دوستداشتنی؛ ریتم نرم بین امید و خطر تاب میخورد، موتورسواری مککوئین افسانه میشود، و حس رفاقت جان میگیرد.
42) بالا و پایین High and Low (1963)

کشور: ژاپن
کارگردان: آکیرا کوروساوا (Akira Kurosawa)
بازیگران: توشیرو میفونه (Toshiro Mifune)، تتسویا ناکادای (Tatsuya Nakadai)، کیوکو کاگاوا (Kyōko Kagawa)
ژانر: جنایی/درام
مدت: 143 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: آدمربایی که به مطالعه طبقاتی بدل میشود؛ نیمه اول تئاتری و فشرده، نیمه دوم پلیسی و پرکشش، و قابها صریح و اخلاقیاند.
43) پرندگان The Birds (1963)

کشور: آمریکا
کارگردان: آلفرد هیچکاک (Alfred Hitchcock)
بازیگران: تیپی هدرن (Tippi Hedren)، راد تیلور (Rod Taylor)، جسیکا تاندي (Jessica Tandy)
ژانر: تریلر/ترسناک
مدت: 119 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: طبیعت برمیگردد و نظم شهر کوچک را میشکند؛ صداهای نامعمول جای موسیقی مینشینند، ترس بیتوضیح است، و اثرش میماند.
44) هشت و نیم 8½ (1963)

کشور: ایتالیا
کارگردان: فدریکو فللینی (Federico Fellini)
بازیگران: مارچلو ماسترویانی (Marcello Mastroianni)، کلودیا کاردیناله (Claudia Cardinale)، آنوک امه (Anouk Aimée)
ژانر: درام/فانتزی
مدت: 138 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: 2 اسکار
توضیح: بحران خلاقیت به رژه رویا بدل میشود؛ زنها و موسیقی و سیرک ذهنی راه آشتی درونیاند، و پایان مثل آغوش جمعی آرام میکند.
45) کلئو از پنج تا هفت Cleo from 5 to 7 (1962)

کشور: فرانسه
کارگردان: آنیس واردا (Agnès Varda)
بازیگران: کورین مارچان (Corinne Marchand)، آنتوان بورل (Antoine Bourseiller)، دومینیک داورا (Dominique Davray)
ژانر: درام
مدت: 90 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: دو ساعت پرسه در پاریس بین ترس و امید؛ زندگی جاری است و دوربین سبکبال، مکالمهها صمیمی و طبیعیاند، و پایان آرامش کوچکی هدیه میدهد.
46) بیگناهان The Innocents (1961)

کشور: بریتانیا
کارگردان: جک کلیتن (Jack Clayton)
بازیگران: دبورا کر (Deborah Kerr)، مایکل ردگریو (Michael Redgrave)، مگس جنکينز (Megs Jenkins)
ژانر: ترسناک روانشناختی
مدت: 100 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: روحزدگی ظریف با تکیه بر ابهام؛ نور و قابها اضطراب میسازند، آیا شبحی هست یا ذهنِ معلم لغزیده؟ پاسخ قطعی نمیدهد و همین ترسناکتر است.
47) ماجرا L’Avventura (1960)

کشور: ایتالیا
کارگردان: میکلآنجلو آنتونیونی (Michelangelo Antonioni)
بازیگران: مونیکا ویتی (Monica Vitti)، گابریل فرزتی (Gabriele Ferzetti)، لئا ماساری (Lea Massari)
ژانر: درام هنری
مدت: 143 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: جایزه هیأت داوران کن
توضیح: ناپدید شدن بهانه پرسههای پوچگرایانه میشود؛ چشماندازها خلأ روابط را آشکار میکنند، ریتم کند اما هیپنوتیزمکننده است، و پایان باز میماند.
48) تام چشمچران Peeping Tom (1960)

کشور: بریتانیا
کارگردان: مایکل پاول (Michael Powell)
بازیگران: کارل هاینتس بوم (Karlheinz Böhm)، آناسیلا ناندی (Anna Massey)، موريس دنهم (Maurice Denham)
ژانر: تریلر روانشناختی
مدت: 101 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: دوربین به ابزارِ آسیب بدل میشود؛ فیلم زمانی طرد شد اما امروز پیشرو شناخته میشود، تماشاگر را همدست نگاه میکند، و حس گناه در قابها میماند.
49) جادوگران بیگناه The Innocent Sorcerers (1960)

کشور: لهستان
کارگردان: آندری وایدا (Andrzej Wajda)
بازیگران: تادهئوش لومنیکی (Tadeusz Łomnicki)، کرسیتینا استوپکا (Krystyna Stypułkowska)، زبیگنف سیباس (Zbigniew Cybulski)
ژانر: درام رمانتیک
مدت: 88 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: نسل جوان ورشو و بازیهای سرد عاطفی؛ موسیقی جاز بیقراری را ترجمه میکند، گفتوگوها طعم شیرین-تلخ دارند، و پایان، مکثی در ذهن میگذارد.
50) نامزد ها I fidanzati (1963)

کشور: ایتالیا
کارگردان: ارمانو اُلمی (Ermanno Olmi)
بازیگران: آنا کانتسی (Anna Canzi)، کارلو کابرینی (Carlo Cabrini)، وینچنزا کارپانيو (Vincenza Carpanio)
ژانر: درام
مدت: 77 دقیقه
فروش: نامشخص
جوایز شاخص: —
توضیح: پرترهای مینیمال از کار و عشق؛ فاصله جغرافیایی مثل سایه روی رابطه میافتد، جزئیات روزمره بار احساسی میگیرند، و ریتم آرام اما انسانی میماند.
این لیست در حال بروزرسانی می باشد…
جمع بندی
عبارت «بهترین» در سینما ثابت نمیماند؛ اما قلهها نشانه میگذارند. این پنجاه فیلم چکیده یک قرن تجربهاند: از آزمایشهای صامت تا فانتزی دیجیتال، از شاعرانههای مشرق زمین تا رئالیسم شهری. شما میتوانید مسیر شخصی خود را از این نقشه آغاز کنید. یک دهه را انتخاب کنید، سه فیلم بردارید و پایان هفته تماشا کنید. بعد به سراغ دهه بعد بروید تا طی چند ماه تاریخ سینما را قدم به قدم تجربه کنید.
در صورتی که به فیلم های ترسناک علاقه دارید پیشنهاد می کنیم لیست بهترین فیلم های ترسناک جهان را در فراوک ببینید. اگر این فهرست برای شما الهامبخش بود، نظر خود را در این صفحه از مجله فراوک ثبت کنید و پیشنهادهای خود را نیز با ما در میان بگذارید.
سوالات متداول
چرا برخی فیلمهای محبوب روز در فهرست نیست؟
فهرست حاضر بر دوام تاریخی تاکید دارد. بسیاری از آثار تازه هنوز فرصت آزمون زمان پیدا نکردهاند. حضور نداشتن به معنی بیارزشی نیست.
چرا فیلمهای غیرآمریکایی مهماند؟
سینما زبان جهانی است. کوروساوا، اوزو، کیارستمی و وونگ کاروای افق نگاه را گسترش میدهند و فرمهای تازه میآورند.
برای ژانر وحشت از کجا شروع کنم؟
با «روانی»، «آروارهها» و یکی از کلاسیکهای ایتالیایی آغاز کنید و بعد به سراغ فهرست کامل «بهترین فیلم های ترسناک جهان» بروید.