پشه آئدس چیست و چه خطری به همراه دارد؟
پشه آئدس، نوعی پشه است که در مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری جهان یافت میشود. این پشه به دلیل نقشش در انتقال بیماریهای خطرناکی مانند تب دنگی شهرت بدی دارد و بیشتر در طول روز، به خصوص در اوایل صبح و غروب آفتاب، نیش میزند. در ادامه با مجله اینترنتی فراوک همراه باشید تا با پشه آئدس، اتفاق جدیدی که در روزهای ابتدایی تابستان ۱۴۰۳ با آن روبرو هستیم بیشتر آشنا شویم.
پشه آئدس چه خطری به همراه دارد؟
تب دنگی شایعترین بیماری منتقله توسط پشه آئدس، با علائمی مانند تب بالا، سردرد، درد عضلانی و مفصلی و بثورات پوستی. در موارد شدید، میتواند منجر به خونریزی شدید، شوک و حتی مرگ شود. زیکا میتواند برای زنان باردار بسیار خطرناک باشد و منجر به میکروسفالی در نوزادان متولد شده از مادران آلوده شود. علاوه بر این، گزش پشه آئدس میتواند آزاردهنده و خارشدار باشد.
وجود پشه آئدس در برخی از استانهای جنوبی، مانند هرمزگان، بوشهر و سیستان و بلوچستان، تأیید شده است. تاکنون موردی از بیماریهای منتقله توسط این پشه در ایران گزارش نشده است. با این حال، خطر شیوع این بیماریها در ایران وجود دارد، به خصوص با توجه به آب و هوای گرم و مرطوب برخی از مناطق کشور.
علائم گزش پشه آئدس
اولین و شایع ترین علامت گزش پشه آئدس، خارش و قرمزی پوست در محل گزش است. این علائم معمولاً چند ساعت تا چند روز طول میکشد.
- تورم: ناحیه اطراف محل گزش ممکن است متورم و برجسته شود.
- درد: گزش پشه آئدس میتواند دردناک باشد، به خصوص در کودکان و افراد با پوست حساس.
- تب: در صورت ابتلا به بیماریهای منتقله توسط پشه آئدس، مانند تب دنگی، زیکا، ممکن است تب داشته باشید.
- سردرد: سردرد یکی از علائم شایع تب دنگی است.
- درد عضلانی و مفصلی: درد عضلانی و مفصلی نیز از علائم شایع تب دنگی است.
- بثورات پوستی: بثورات پوستی، مانند قرمزی و خارش، میتواند در تب دنگی، زیکا ظاهر شود.
در موارد شدید، بیماریهای منتقله توسط پشه آئدس میتواند منجر به عوارض جدی مانند خونریزی، شوک و حتی مرگ شود. همه افراد که توسط پشه آئدس گزیده میشوند، به بیماریهای منتقله توسط آن مبتلا نمیشوند. شدت علائم نیز میتواند در افراد مختلف متفاوت باشد. اگر بعد از گزش پشه آئدس، دچار تب، سردرد، درد عضلانی و مفصلی، بثورات پوستی یا سایر علائم شدید شدید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
راههای پیشگیری از گزش پشه آئدس
مهمترین اقدام برای پیشگیری از زادآوری پشه آئدس، از بین بردن مکانهای تجمع آب راکد است. این مکانها میتوانند شامل ظروف آب، بشقابها، لاستیکهای دور انداخته شده، سطلها و هر چیزی باشند که میتواند آب را در خود نگه دارد. به طور مرتب (حداقل هفتهای یک بار) ظروف آب، مانند لگنها، زیرگلدانیها و مخازن آب را خالی و با آب و صابون بشویید.
درب مخازن آب را محکم ببندید و از درپوشهای توری استفاده کنید تا از ورود پشهها به داخل مخزن جلوگیری شود. زبالهها را به طور مرتب جمعآوری و در سطلهای زباله دربسته قرار دهید. از آبیاری بیش از حد باغچه و گلدانها خودداری کنید و زهکشی مناسب را برای آنها فراهم کنید. آب گلدانها را به طور مرتب (حداقل هر 3 روز یک بار) عوض کنید.
از دافعهای حشرات روی پوست و لباس خود استفاده کنید. طبق دستورالعمل روی محصول، دافع را به طور مرتب استفاده کنید. هنگام فعالیت در فضای باز، لباسهای آستین بلند و شلوار بلند بپوشید. در صورت امکان، از تور برای پنجرهها و درها و پشه بند برای تختخواب خود استفاده کنید.
پشه آئدس بیشتر در اوایل صبح و غروب آفتاب فعال است. اگر میتوانید، تا حد امکان از فعالیت در فضای باز در این ساعات خودداری کنید. به اعضای خانواده و همسایگان خود در مورد خطرات پشه آئدس و راههای پیشگیری از گزش آن آموزش دهید. در صورت مشاهده مکانهای تجمع آب راکد یا لانههای پشه، به مسئولان بهداشت محلی اطلاع دهید. با رعایت این نکات ساده، میتوانید از خود و خانوادهتان در برابر گزش پشه آئدس و بیماریهای منتقله توسط آن محافظت کنید.
بیشتر بخوانید: چگونه از شر پشه ها در تابستان خلاص شویم
پشه آئدس در چه شهرهایی از ایران دیده شده است؟
پشه آئدس در حال حاضر در چندین استان جنوبی و جنوب شرقی ایران مشاهده شده است، از جمله: استان هرمزگان در شهرستان بندرلنگه شناسایی شد. استان بوشهر در شهرستانهای کنگان و عسلویه. استان سیستان و بلوچستان بیشتر در بخش جنوبی استان، در مناطقی مانند چابهار و کنارک.
استان فارس به دلیل ورود مسافران آلوده از کشورهای حوزه خلیج فارس، به خصوص دوبی، در معرض خطر است. استانهای شمالی در استانهای گیلان و مازندران، گونهای از پشه آئدس به نام آئدس البوپیکتوس وجود دارد که ناقل بیماری نیست. با این حال، احتمال وجود پشه آئدس در سایر نقاط کشور، به خصوص در مناطق گرم و مرطوب، وجود دارد.