طرز پخت آش عدس

آش عدس از انواع آش های زمستانی است که هم مواد اولیه اش در اغلب خانه ها پیدا می شود، هم با چند فوت و فن ساده می تواند جا افتاده و خوش عطر از آب دربیاید. اگر تا حالا آش عدس شما یا رقیق شده، یا ته گرفته، یا مزه اش یکدست نبوده، معمولا مشکل از یکی دو مرحله کلیدی است: زمان اضافه کردن سبزی و رشته، مدیریت حرارت، و غلیظ کردن اصولی بدون آرد زیاد. در این دستور، طرز پخت آش عدس را طوری جلو می رویم که هم طعم عدس حفظ شود، هم آش بافت دلخواه بگیرد و در نهایت یک کاسه آش گرم با رویه پیاز داغ طلایی داشته باشید.
اطلاعات سریع
| مورد | مقدار |
|---|---|
| تعداد نفرات | ۶ نفر |
| زمان آماده سازی | ۲۰ دقیقه |
| زمان پخت | ۷۵ تا ۹۰ دقیقه |
| سطح سختی | متوسط |
مواد لازم آش عدس
- عدس: ۲ پیمانه
- پیاز: ۲ عدد بزرگ
- سیر: ۳ تا ۴ حبه
- برنج نیم دانه: ۱/۲ پیمانه
- سبزی آش خرد شده: ۳۰۰ تا ۴۰۰ گرم
- رشته آش: ۱۵۰ تا ۲۰۰ گرم
- زردچوبه: ۱ و ۱/۲ قاشق چای خوری
- فلفل سیاه: ۱/۲ قاشق چای خوری
- زیره (اختیاری): ۱/۲ قاشق چای خوری
- نمک: به میزان لازم
- آب یا آب مرغ: حدود ۸ تا ۱۰ پیمانه (بسته به غلظت دلخواه)
- روغن: به میزان لازم

برای رویه و چاشنی (اختیاری ولی پیشنهادی)
- پیاز داغ: از ۱ تا ۲ عدد پیاز
- سیر داغ: ۲ حبه سیر
- نعنا داغ: ۱ قاشق غذاخوری نعناع خشک
- آب لیمو تازه یا سرکه: ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری (در زمان سرو)
- کشک: به میزان دلخواه
آماده سازی قبل از پخت
- عدس را پاک کنید و ۲ تا ۳ بار بشویید. اگر عجله ندارید، ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در آب بماند تا یکنواخت تر بپزد.
- برنج نیم دانه را هم بشویید و ۱۰ دقیقه در آب بماند.
- سبزی آش را اگر تازه است، ریز خرد کنید. اگر از سبزی فریزری استفاده می کنید، فقط یخ زدایی سطحی کافی است.
طرز پخت آش عدس مرحله به مرحله
- پیازها را نگینی خرد کنید. در قابلمه اصلی کمی روغن بریزید و پیاز را با حرارت متوسط تفت دهید تا سبک و طلایی شود.
- زردچوبه و فلفل سیاه را اضافه کنید و ۳۰ ثانیه تفت دهید تا خامی ادویه گرفته شود.
- نصف سیر خرد شده را اضافه کنید و فقط در حد ۲۰ تا ۳۰ ثانیه تفت دهید تا نسوزد.
- عدس شسته شده را اضافه کنید و ۱ دقیقه با پیاز و ادویه مخلوط کنید.
- آب یا آب مرغ را اضافه کنید. حرارت را بالا ببرید تا جوش بیاید. کف روی سطح را اگر زیاد بود، با قاشق بردارید.
- وقتی جوش آمد، حرارت را کم کنید و در قابلمه را نیمه باز بگذارید. حدود ۲۵ تا ۳۵ دقیقه زمان دهید تا عدس نیم پز شود.
- برنج نیم دانه را اضافه کنید و هر چند دقیقه یک بار هم بزنید تا ته نگیرد. ۱۵ تا ۲۰ دقیقه دیگر بپزد تا برنج کاملا نرم شود.
- حالا سبزی آش را اضافه کنید. ۱۵ دقیقه با حرارت ملایم بپزد تا طعم سبزی آزاد شود، اما رنگش تیره نشود.
- برای غلیظ شدن طبیعی، ۲ تا ۳ ملاقه از آش را بردارید، با گوشتکوب یا مخلوط کن کاملا پوره کنید و دوباره به قابلمه برگردانید. این کار آش را غلیظ و یکدست می کند.
- رشته آش را خرد کنید و کم کم اضافه کنید. بعد از اضافه کردن رشته، ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دیگر بپزد و مرتب هم بزنید تا رشته ها گوله نشوند.
- نمک را در ۱۰ دقیقه پایانی تنظیم کنید. اگر نمک را خیلی زود اضافه کنید، ممکن است پخت بعضی حبوبات کندتر شود.
- آش که به غلظت دلخواه رسید، ۵ دقیقه استراحت دهید. سپس با چاشنی دلخواه سرو کنید.
فوت و فن های مهم برای خوشمزه شدن آش عدس
- اگر آش رقیق شد، بهترین راه غلیظ کردن همان پوره کردن بخشی از آش است، نه آرد زیاد.
- اگر آش خیلی غلیظ شد، آب جوش را کم کم اضافه کنید تا بافتش باز شود. آب سرد اضافه نکنید.
- رشته را حتما در نیمه پایانی اضافه کنید. رشته طولانی بجوشد، آش را خمیر و سنگین می کند.
- سبزی را بعد از نرم شدن عدس و برنج اضافه کنید تا هم طعمش خوب بماند و هم آش تلخ نشود.
- حرارت باید ملایم باشد و آش گهگاهی هم زده شود. ته گرفتن در آش عدس معمولا از حرارت زیاد و هم نزدن می آید.
- اگر طعم تند و تیز دوست دارید، کمی آب لیمو یا سرکه را فقط در زمان سرو اضافه کنید تا آش نبرد.
- برای عطر بهتر، نعنا داغ را خیلی کوتاه تفت دهید. نعنا زیاد سرخ شود، تلخ می شود.

طرز تهیه پیاز داغ، سیر داغ و نعنا داغ (سریع)
- پیاز داغ: پیاز خلالی را با حرارت متوسط رو به کم سرخ کنید تا طلایی شود. کمی زردچوبه در انتها عطر خوبی می دهد.
- سیر داغ: سیر ریز خرد شده را با حرارت کم و زمان کوتاه تفت دهید تا فقط طلایی روشن شود.
- نعنا داغ: روغن داغ نباشد. نعنا خشک را ۱۰ تا ۱۵ ثانیه تفت دهید و سریع از روی حرارت بردارید.
روش سرو آش عدس
آش را در کاسه بریزید و روی آن را با پیاز داغ، سیر داغ و نعنا داغ تزئین کنید. اگر کشک دوست دارید، کم کم اضافه کنید تا طعمش غالب نشود. آب لیمو تازه هم برای خیلی ها همان چیزی است که مزه آش عدس را کامل می کند.
نگهداری و فریز کردن آش عدس
- آش را بعد از پخت، در ظرف کم عمق بریزید تا سریع تر خنک شود و حداکثر تا ۲ ساعت بعد داخل یخچال بگذارید.
- در یخچال، اگر می خواهید محافظه کار باشید، تا ۴۸ ساعت مصرف کنید. در برخی راهنماهای معتبر، نگهداری ۳ تا ۴ روز هم ذکر شده است.
- برای فریز کردن، آش را در ظرف درب دار و در اندازه های تک وعده فریز کنید. کیفیت بهتر است تا ۲ تا ۳ ماه مصرف شود، هرچند بازه ۳ تا ۴ ماه هم به عنوان بازه رایج ذکر می شود.
- بهتر است غذا بیش از یک بار گرم نشود و هنگام گرم کردن، کاملا داغ و بخارآلود شود.
سوالات متداول
آیا می شود آش عدس را بدون سبزی درست کرد؟
بله. ولی برای عطر بهتر، کمی جعفری یا اسفناج اضافه کنید.
اگر آش عدس ته گرفت، چه کار کنیم؟
هم نزنید. قابلمه را عوض کنید و فقط لایه رویی را منتقل کنید.
چرا آش عدس تلخ می شود؟
نعنا داغ زیاد سرخ شده یا سبزی خیلی طولانی جوشانده شده است.