طرز تهیه آش ترخینه خوشمزه و لعابدار

آش ترخینه از آن غذاهایی است که با یک کاسه اش، هم سیر می شوید هم گرم. پایه اين آش، ترخينه خشک است؛ همان گلوله ها يا تکه هاي خشک شده اي که از بلغور گندم و دوغ ترش درست مي شود و طعم خاصش را به آش مي دهد. اگر ترخينه آماده داشته باشيد، بخش سخت کار حذف مي شود و با چند قلم حبوبات و سبزي، خيلي سريع به يک آش مجلسی جا افتاده مي رسيد.

در اين دستور، طرز تهيه آش ترخينه را طوري مي بينيد که هم مزه ترش و دلچسبش حفظ شود و هم بافتش لعاب يکدست داشته باشد. نکته کليدي اين است که ترخينه بايد درست خيس بخورد و آش هم با حرارت ملايم فرصت جا افتادن داشته باشد.

مواد لازم براي آش ترخينه

• ترخينه خشک: 6 تا 10 عدد (يا حدود 150 تا 220 گرم، بسته به اندازه و غلظت دلخواه)
• نخود: نصف پيمانه
• لوبيا چيتی يا قرمز: نصف پيمانه
• عدس: نصف پيمانه
• پياز: 2 عدد بزرگ
• سبزي آش (تره، جعفري، گشنيز، اسفناج): 400 تا 600 گرم
• نعناع خشک: 1 تا 2 قاشق غذاخوري
• سير: 2 تا 4 حبه (اختياري)
• زردچوبه: 1 تا 2 قاشق چايخوري
• فلفل سياه: به ميزان لازم
• نمک: به ميزان لازم
• روغن: به ميزان لازم
• آب يا آب مرغ: حدود 8 تا 10 ليوان

افزودني هاي اختياري براي سرو

• کشک
• پياز داغ و نعنا داغ اضافي
• آبليمو (اگر ترشي بيشتر خواستيد)

طرز تهيه آش ترخينه مرحله به مرحله

1. خيساندن حبوبات
   نخود و لوبيا را جداگانه از شب قبل خيس کنيد. چند بار آبشان را عوض کنيد تا نفخ کمتر شود. عدس را از 1 ساعت قبل خيس کنيد يا اگر تازه است، بدون خيس هم مي شود.
2. آماده کردن ترخينه
   ترخينه خشک را در يک کاسه بريزيد و 2 تا 3 ليوان آب ولرم رويش بدهيد. 20 تا 40 دقيقه بماند تا نرم شود. بعد با دست يا قاشق، تکه هاي درشت را باز کنيد تا گلوله نشود.
3. پياز داغ پايه آش
   پيازها را خلالي خرد کنيد. در قابلمه اصلي، با روغن سرخ کنيد تا طلايي شود. زردچوبه و فلفل را اضافه کنيد و 30 ثانيه تفت بدهيد. اگر سير دوست داريد، اينجا اضافه شود.
4. پخت حبوبات
   نخود و لوبيا را به قابلمه اضافه کنيد. 6 تا 7 ليوان آب بريزيد و با حرارت ملايم بپزيد تا نيم پز شوند. اين مرحله معمولا 45 تا 70 دقيقه طول مي کشد (بسته به نوع حبوبات و خيساندن).
5. اضافه کردن عدس و ترخينه
   عدس را اضافه کنيد و 10 دقيقه بعد، ترخينه نرم شده را کم کم داخل قابلمه بريزيد. از همان لحظه، هر چند دقيقه يک بار هم بزنيد تا ته نگيرد و بافتش يکدست بماند.
6. سبزي آش
   وقتي حبوبات پخت و ترخينه باز شد، سبزي آش را اضافه کنيد. حرارت را ملايم نگه داريد و 20 تا 30 دقيقه زمان بدهيد تا سبزي هم بپزد و آش جا بيفتد.
7. نمک و تنظيم غلظت
   نمک را در نيمه دوم پخت اضافه کنيد تا حبوبات سفت نشود. اگر آش خيلي غليظ شد، کم کم آب جوش اضافه کنيد. اگر رقيق بود، 10 تا 15 دقيقه بيشتر با در نيمه باز بجوشد.
8. نعنا داغ و سرو
   در يک تابه کوچک، نعنا خشک را با کمي روغن فقط چند ثانيه تفت بدهيد (نسوزد). روي آش بريزيد يا هنگام سرو اضافه کنيد. اگر کشک مي زنيد، جداگانه روي کاسه ها بريزيد تا طعم کنترل شود.

نکات مهم براي لعاب و طعم بهتر آش ترخينه

• ترخينه را حتما از قبل نرم کنيد. ترخينه خشک اگر يک دفعه وارد قابلمه شود، تکه تکه مي ماند.
• هم زدن منظم بعد از اضافه شدن ترخينه ضروري است. ته گرفتن، طعم را تلخ مي کند.
• ترشي آش به ترخينه بستگي دارد. اگر ترخينه خيلي ترش است، کشک را کمتر کنيد.
• اگر مزه کم بود، آخر کار کمي فلفل سياه و نعنا داغ کمک مي کند. نمک را زود اضافه نکنيد.

روش سرو آش ترخينه

اين آش را معمولا داغ سرو مي کنند. روي هر کاسه، کمي پياز داغ و نعنا داغ بريزيد. اگر کشک دوست داريد، به اندازه کم شروع کنيد تا ترشي و شوري از کنترل خارج نشود. کنار آش، نان سنگک يا بربري و سبزي خوردن، ترکيب خوبي مي دهد.

نگهداري و فريز کردن

آش ترخينه بعد از خنک شدن، در ظرف دربسته تا 3 روز در يخچال مي ماند. براي فريز کردن، بهتر است کشک را داخل قابلمه اضافه نکنيد و موقع سرو بزنيد. آش را در ظرف هاي تک نفره فريز کنيد و براي گرم کردن، با کمي آب جوش رقيق کنيد و آرام هم بزنيد تا بافتش برگردد.

حرف آخر درباره طرز تهيه آش ترخينه

اگر يک بار طرز تهيه آش ترخينه را با خيساندن درست ترخينه و حرارت ملايم انجام دهيد، از همان دفعه اول به طعم اصيلش نزديک مي شويد. اين آش براي روزهاي سرد فوق العاده است و با چند قلم ساده، يک غذای مقوي و دلچسب مي سازد.

سوالات متداول